Champagne Q&A

Veelgestelde Vragen

Wat is champagne?

Champagne is de meest iconische mousserende wijn ter wereld en komt uitsluitend uit de gelijknamige regio in het noordoosten van Frankrijk. Hoewel veel mensen het woord 'champagne' als algemene term voor bubbels gebruiken, is het een beschermde naam die staat voor strikte kwaliteitseisen en een rijke historie.

Champagne wordt gemaakt volgens de Méthode Champenoise (tegenwoordig ook wel de méthode traditionnelle genoemd), hierbij ontstaan de bubbels door een tweede gisting op de fles. Wat Champagne echter onderscheidt van andere mousserende wijnen, is de verplichte rijpingstijd en de specifieke bodem van kalk en krijt in de regio, die de wijn een kenmerkende mineraliteit geeft.

Hoe serveer je champagne?

Champagne serveer je koel

De ideale serveertemperatuur ligt tussen de 8 à 12 graden Celcius. 
De 2 methodes om je champagne te koelen:

  • Plaats gedurende 30 minuten je fles in een ijskoeler, een ijskoeler met 1/3 ijs en 2/3 water
  • Plaats de fles liggend en onderin de koelkast gedurende 4 uur

Hoe open je de fles?

  1. De Voorbereiding: Houd de fles gekanteld. Verwijder de folie en de muselet (ijzerdraadje), maar houd altijd je duim op de kurk. Veiligheid en stijl gaan hand in hand.

  2. De Techniek: Pak de onderkant van de fles vast. Draai nu voorzichtig aan de fles, niet aan de kurk. Zo behoud je de maximale controle.

  3. De Ontknoping: Laat de druk in de fles het werk doen. Begeleid de kurk naar buiten tot je die kenmerkende 'pop' hoort. Tijd om te genieten!

Champagne inschenken

Serveer je Champagne in een glas dat hiervoor is bestemd, bij voorkeur in een tulpvormig glas. Een tulpglas heeft de elegantie van de flûte en biedt tegelijkertijd ruimte voor de aroma's en de complexiteit.

Het is belangrijk dat de glazen niet te vol worden geschonken. Ongeveer 2/3 glas is prima. Wanneer er teveel in het glas is, is er geen ruimte voor de aroma's om vrij te komen.

Hoe is champagne ontstaan?

Aan het begin van de 18e eeuw ontstonden diverse champagnehuizen, met namen als Ruinart, Clicquot en Moët & Chandon. Misschien klinkt Henry de Vaugency wat onbekender, maar ook hij speelde een rol in die vroege periode. Dit roept de vraag op: waarom werden juist rond 1730 zoveel champagnehuizen opgericht? 

Er zijn vooral twee belangrijke ontwikkelingen die dit verklaarden:

 

1. De opkomst van flessenfermentatie en kurk

Tot het begin van de 18e eeuw was wijn uit de Champagne vaak plat, onstabiel en zelden mousserend. Tussen 1700 en 1720 werd de techniek van tweede gisting op fles verfijnd, waardoor men bewust mousserende wijn kon produceren, in plaats van toevallige “sprankelende mislukkingen”.

Tegelijkertijd maakten sterkere glasflessen en de introductie van Portugese kurk het technisch mogelijk om mousserende wijn veilig op te slaan, zonder dat de flessen explodeerden. Dankzij deze innovaties kon champagne eindelijk een betrouwbaar en luxe product worden, dat klaar was voor een veeleisend publiek.

 

2. Groeiende vraag van adel en elite

In de eerste helft van de 18e eeuw groeide de rijkdom en verfijnde smaak van de Franse en Europese elite aanzienlijk. De hofcultuur van Lodewijk XV (regering 1715–1774) stond bol van elegantie, verfijning en feestelijkheid. Champagne paste perfect bij deze levensstijl: licht, sprankelend en “modern”, een mooi contrast met de zware rode wijnen die daarvoor populair waren.

Daarnaast kwam de export naar Engeland, Nederland en Rusland op gang, geholpen door betere transportnetwerken en de commerciële contacten van de Champenois-families. Zo ontstond een internationale markt die de opkomst van de eerste grote champagnehuizen mogelijk maakte.

Kun je champagne bewaren?

Het enige juiste antwoord blijft, waarom zou je ;-) ?

Maar soms wil je je champagne wat langer bewaren. Waar moet je dan aan denken?

 

De beste bewaarcondities

Horizontaal - trillingsvrij - geurvrij - tochtvrij - in het donker - temperatuur tussen de 10 - 12 graden

 

De grootte van van de fles speelt ook een rol, de ideale fles om langer te bewaren is een Magnum-fles en daarna de reguliere fles van 0,75 l.

Daarnaast gaat het ook om de kwaliteit van de champagne, die in de fles zit. Hoe langer de wijnboer zijn fles laat rijpen, hoe beter je mag veronderstellen dat de kwaliteit is. 

Champagne van de kleine wijnboer is ambachtelijk, onze wijnboeren zijn met zorg geselecteerd en tonen jaar na jaar aan dat de kwaliteit goed is. Dit kan je niet alleen zien door de gewonnen prijzen, maar ook uit de ervaringen van onze klanten.

 

Daarnaast liggen deze champagnes langer te rijpen in de kelder. Hierdoor smaken ze niet alleen voller, maar kan je ze ook langer bewaren. 

De vuistregel: Het aantal jaren dat de wijnboer de champagne laat rijpen komt overeen met het aantal jaren dat je de champagne kan bewaren. Mits aan bovenstaande voorwaarden is voldaan.

Als voorbeeld een vintage champagne van 2018. Deze champagne rijpt 4 jaar en kan je dus zo'n 4 jaar bewaren.

Voor de normalere champagnes die je bij ons koopt kan je 15-24 maanden rekenen. 

Wat is het verschil tussen een Brut, een Extra Brut en een Brut Nature champagne?

Van alle champagnes die worden verkocht is 90% brut, maar wat betekent brut precies?

De term Brut verwijst naar de smaak van de champagne, hij geeft aan of hij zoet. In Brut zit minder toegevoegde suikers dan bij demi-sec. Een fles kan pas het label “brut” krijgen als er minder dan 12 gram suiker per liter in zit. Een “extra brut” heeft minder dan 6 gram suiker per liter. Er zijn ook flessen waar geen toegevoegde suikers in zitten, dan spreekt men van een “brut nature" of "pas dosé". Hier zit minder dan 3 gram suiker per liter in. 

 

Maar waarom voegen ze dan suiker toe aan de champagnes? Dat heeft te maken met de Méthode Champenoise of ook Méthode traditionelle genaamd. Dit is de originele methode waarbij de Champagne gist op de fles. Tijdens dit proces moet na de tweede gisting het dode gist worden verwijderd. Dit gist wordt verzameld in de flessenhals vervolgens bevroren en eruit geschoten. Hierbij komt er champagne vrij, dat opnieuw moet worden aangevuld. Deze aanvulling heet likeur d' expedition en is het geheim van het champagnehuis. Dit geheim gaat van generatie op generatie. Bij de aanvulling worden suikers toegevoegd, de hoeveelheid suiker bepaalt het type Champagne.

 

 

Welke druivensoorten worden er voor champagne gebruikt?

Champagne wordt doorgaans gemaakt van drie druivensoorten: Chardonnay, Pinot Noir en Pinot Meunier.

Hoewel deze drie de bekendste zijn, zijn er technisch gezien nog vier andere, zeer zeldzame druivenrassen toegestaan in de Champagnestreek: Arbane, Petit Meslier, Pinot Blanc en Pinot Gris.

Chardonnay De ruggengraat, Zorgt voor frisheid, zuren en elegante aroma's van citrus en witte bloemen. Het geeft de wijn bewaarpotentieel.

Pinot Noir Het lichaam, Geeft de champagne structuur, kracht en aroma's van rood fruit zoals aardbeien, frambozen, kersen en een vleugje kruidigheid.

Pinot Meunier De charmeur, Maakt de wijn toegankelijk en rond met fruitige tonen van appel en peer, evenals subtiele hints van bloemen en noten. Deze druif is vaak de "lijm" die de andere twee verbindt.

 

Wat is een Blanc de Blanc champagne?

Een Blanc de Blancs Champagne bestaat uit 100% Chardonnay druiven. Dit is een witte druif, vandaar de naam Blanc de Blancs. Deze Champagne is uitstekend bij het aperitief en visgerechten. Hij is droog, elegant en licht. Het is een kostbare Champagne, minder dan 5% van de Champagenes is Blanc de Blancs. Er is een bepaald gebied in de champagnestreek, Cote de Blanc, die gekend staat voor hun Chardonnay-druiven. In dit gebied staan voornamelijk champagnehuizen die Blanc de Blancs Champagnes maken. Henry de Vaugency is hier één van. Dit Champagnehuis heeft zelfs alle wijnranken in een Grand Cru dorp. Er zijn maar 17 dorpen die de naam Grand cru mogen dragen, waaronder Oger. Dus als je van Chardonnay houdt, hou je ook van Blanc de Blancs Champagnes.

Wat is een Cuvée champagne?

Op veel van onze flessen staat Cuvée, dit heeft een belangrijke betekenis. Cuvée is namelijk de eerste persing van de druif en is van betere kwaliteit. Grofweg zijn de eerste 50% - 70% van de druivenssappen Cuvée.

De champagnes van Richard d'Hondt zijn vaak Cuvée!

Wat is een Blanc de Noir champagne?

Champagne bestaat doorgaans uit drie druiven, de Pinot Meunier, Chardonnay en de Pinot Noir. Champagnehuizen maken met deze druiven de specialiteiten van het huis. Wanneer een Champagne alleen uit de Pinot Noir of (in mindere mate) uit Pinot Meunier bestaat, spreken we van een 100% Blanc de Noirs.

De Blanc de Noirs Champagne is krachtiger en zwaarder dan de gemiddelde Champagnes.

Doorgaans drink je een Blanc de Noir bij een vlees gerechten of een kaasplank.

 

Wat is een Vintage champagne of Millésime champagne

Vintage Champagne of Millésime (Frans voor ‘jaartal’) is een champagne van eenzelfde jaar, dit jaar is altijd aangeduid op de fles. Dit jaar is een excellent druivenjaar of het zijn de beste druiven van dat jaar van die wijnboer. Maar bovenal gaat het om een bijzondere fles met een eigen karakter. De champagne is niet alleen van eenzelfde oogstjaar maar is ook langer gerijpt. Hierdoor wordt hij zachter, voller van smaak en met body. Hij laat de "zuren" van de bubbel los. Hoelang het rijpingsproces duurt, is afhankelijk van het huis. Normaal moet Champagne 15 maanden op de fles rijpen. Bij vintage is dit minimaal 3 jaar. Veel vintage Champagnes liggen aanzienlijk langer in de kelders, hierdoor worden ze nog complexer en voller van smaak. Als je wil, kan je vintage Champagne langer bewaren. Drink vintage Champagne wanneer je tijd hebt om goed van Champagne te genieten en de juiste aandacht aan kan geven. Hij past goed bij het diner of in de avond.

Wat is een Rosé champagne?

Rosé Champagne is een kleurrijke champagne en ziet er feestelijk uit. Hij heeft mooie smaaksensaties door de fijne fruit aroma’s. Hierdoor past hij goed bij dessert. Tip: drink Rose bij sushi, deze combinatie komt er tot zijn recht. Rosé Champagne is trouwens niet perse zoet, maar wel erg fruitigig. 

 

Rosé champagne wordt op 2 manieren gemaakt:

Door de schillen van de pinot noir druif

De traditionele methode geeft aan dat de rosé Champagne gemaakt wordt door de kleur van de schillen van de Pinot Noir. Door de schillen van de druif een aantal uren te laten trekken in het sap ontstaat de roze kleur. Dit proces vergt continu controle door de wijnboer, een aantal uur te lang laten trekken zorgt al voor een te donkere kleur. Over het algemeen worden bij deze methode meer suikers toegevoegd om de Champagne meer "body" te geven. Deze methode noemen we Saignée Rosé, je ziet ze niet meer zoveel vanwege de extra werkzaamheden. Wij hebben een boer die deze fles eens per 2 jaar maakt, in beperkte oplage.

 

Toevoegen van rode wijn

Dit is de meest voorkomende methode. De Champagne begint als blanke Champagne, in de laatste fase van het productieproces wordt een deel rode wijn toegevoegd. Wettelijk is bepaalt dat Rosé champagne de enige bubbel is die roze mag heten door het mengen van witte en rode wijnen. Uiteraard zijn dit wijnen die exclusief uit de champagnestreek komen. Michel Littiere past deze methode toe, daar wordt voor 13% rode wijn van de pinot noir druif (uit het grand cru gebied Puisieulx) toegevoegd aan de champagne. 

Type Champagne Suikergehalte (gram per liter) Smaakprofiel
Brut Nature (of Pas Dosé) 0 - 3 g/l Kurkdroog, geen toegevoegde suiker
Extra Brut 0 - 6 g/l Zeer droog
Brut 0 - 12 g/l De meest populaire keuze; droog maar toegankelijk
Extra Sec 12 - 17 g Lichtzoet (verwarrend genoeg betekent 'sec' droog, maar is dit zoeter dan Brut)
Sec 17 - 32 g/l Merkbaar zoet.
Demi-Sec 32 - 50 g/l Duidelijk zoet, vaak geserveerd bij desserts
Doux Meer dan 50 g/l Zeer zoet (vergelijkbaar met een dessertwijn)